Vissen Soortprofiel Gemiddeld

Scalaris Pterophyllum scalare

De scalaris of engelenvis is een indrukwekkende cichlide met driehoekig lichaam en lange vinnen. Majestueus in een hoge beplante bak, maar niet voor kleine tetras.

Brendan den Hartog
Brendan den HartogEigenaar zoetwateraquarium.nl
8 min leestijd Bijgewerkt 10 mei 2026
Scalaris

Soortdata in één oogopslag

Pterophyllum scalare — familie Cichlidae

Wet. naamPterophyllum scalare
FamilieCichlidae
HerkomstAmazone-bassin, Guiana's, Peru, Colombia
Volw. grootte12–15 cm (inclusief vinnen tot 20 cm hoog)
Min. aquarium120 liter
NiveauGemiddeld
TemperamentVredig maar predatorisch op kleine vissen
ZwemlaagMidden
Temperatuur24–30 °C
pH5.8–7.5
GH3–15 °dGH
KH1–8 °dKH
Levensduur8–12 jaar
VoedingOmnivoor (voorkeur vlees)
SchoolgrootteKoppel of kleine groep van 5–6
Aquarium
≥ 120 L
Temperatuur
24–30 °C
Groep
Koppel of kleine groep van 5–6
Leeftijd
8–12 jaar

Indrukwekkend, sierlijk en eigenzinnig

De scalaris — in Nederland ook engelsvis of angelfish — is een van de mooiste cichliden voor het thuisaquarium. Zijn driehoekige, sierlijk doorschijnende lichaam met verticale strepen en lange, zweepachtige vinstralen geeft hem een gracieuze aanwezigheid die zijn gelijke niet kent. Volledig uitgegroeid kan hij 15 cm lang en 20 cm hoog worden.

Scalaris zijn echter cichliden — met alles wat dat inhoudt. Ze vormen koppels, bewaken hun territorium en zijn predatoren voor kleine vissen. Een goed doordachte mengbak is essentieel.

Bakhoogte en inrichting

Omdat de scalaris zo hoog wordt, is een aquarium van minimaal 50 cm waterkolom vereist — 60–70 cm geeft hem de ruimte die hij verdient. Beplant dichtbij de achtergrond en zijwanden met hoge planten (Vallisneria, Echinodorus) en laat de centrale zone vrij voor zwemruimte. Twijgen of bamboe-stokken geven een biotoop-look en schuilplaatsen.

Wateromstandigheden: temperatuur 25–28 °C, GH 5–15, pH 6.0–7.5. Nederlandse kraanwater is bruikbaar; voeg eventueel osmosewater toe voor zachtere water bij kweek.

Voeding en gedrag

Scalaris zijn omnivoor maar eten graag vlees. Basisdieet:

  • Cichlide-granulaat of pellets — qua grootte passend (0.5–1 mm).
  • Diepvries voer — muggenlarven, ringwormen, artemia.
  • Levend voer — kleine vissen worden ook gegeten als ze passen in de bek.

Voer twee keer per dag; scalaris zijn geen massaeters maar eten secuur.

Gedrag: ze zijn intelligent en herkennen hun verzorger. Veel scalaris reageren op hun eigenaar die naderbij komt en vragen actief om voedsel. Dit maakt ze populair maar ook vatbaar voor te veel voer.

Koppelvorming en kweek

Scalaris vormen liefst hun eigen koppels. Koop 6 jonge vissen en laat ze samen opgroeien; de koppels vormen zich vanzelf. Bij kweek reinigt het koppel een glad oppervlak (grote plantenblad, PVC-pijp, roostelei) en legt honderden eitjes. Beide ouders bewaken fanatiek het nest. Haal de eitjes apart als de ouders ze steeds opeten — bij volwassen koppels verbetert dit gedrag doorgaans.

Past goed samen

  • Grotere tetras (Congo tetra, bloedvlagtetra)
  • Corydoras
  • Dwerggoerami (met voorzichtigheid)
  • Parelgoerami
  • Grote Danio-soorten
  • Andere mid-grote vredige vissen

Vermijd

  • Neon tetra, kardinaaltetra, guppy (worden opgegeten)
  • Agressieve cichliden (Convict, Jaguar cichlide)
  • Vinbijters (tijgerbarb, sumatraan)
  • Goudvissen

Veelgestelde vragen

Kan ik scalaris samen houden met neon tetra's?

Nee — dit is een klassieke fout. Neon tetra's zijn kleine schoolvissen die schalen als perfect hapklaar voer worden ervaren door volwassen scalaris. Zeker in de schemering of 's nachts worden ze opgegeten. Kies grotere tetras of geef neons een aparte bak.

Mijn scalaris vecht met andere exemplaren. Wat doe ik?

Scalaris vormen koppels en worden dan territoriumachtig. Koop 5–6 jonge exemplaren en laat ze zelf koppels vormen. Eén dominant koppel in een kleine groep kan de anderen pesten; dan is een grotere bak of een extra onderverdeling de oplossing.

Hoe hoog moet mijn aquarium zijn voor scalaris?

Minimaal 50 cm waterkolom; 60–70 cm is beter. Scalaris zijn hoge vissen met lange rugvin- en buikvinstralen die vrije ruimte boven en onder nodig hebben. Een standaard 80 cm hoge bak is ideaal.

Eens per maand, alleen het beste.

Onze beste gidsen, soortprofielen en nieuwe tools — direct in je inbox. Geen reclame, geen affiliate spam.

Uitschrijven kan altijd